Klapper (Kokosnoot): veelzijdige vrucht van de kokospalm
De klapper, in het Nederlands ook wel kokosnoot genoemd, is de vrucht van de kokospalm (Cocos nucifera). Deze tropische vrucht is niet alleen iconisch vanwege zijn harde, vezelige schil en exotische uitstraling, maar vooral vanwege het veelzijdige gebruik van het vruchtvlees en het vocht in talloze keukens wereldwijd — met name in de Indonesische keuken.
Vruchtvlees en olie
Het witte vruchtvlees van een rijpe kokosnoot wordt in Indonesië traditioneel verwerkt tot kokosolie, een waardevol product voor zowel culinaire als cosmetische toepassingen. Dit vruchtvlees wordt eerst geraspt, waarna het — gemengd met water — wordt uitgeperst. De vloeistof die hierbij ontstaat, staat bekend als santen: een romige kokosmelk die een onmisbare rol speelt in veel Indonesische gerechten.
Verse kokos en bewerking
Hoewel verse kokosnoten het hele jaar door verkrijgbaar zijn, is het zelf bereiden van kokosmelk een intensief proces. Het raspen van het vruchtvlees en het vervolgens uitpersen ervan vergt tijd en kracht. Gelukkig zijn er kant-en-klare alternatieven beschikbaar die veel werk uit handen nemen.
Kokosmeel en geraspte kokos
In de handel is kokosmeel te vinden: gedroogd en gemalen kokosvruchtvlees waaruit al het vocht is onttrokken. Dit product is uitermate geschikt voor het bakken van koekjes en andere gerechten waarin droge, geroosterde kokos gewenst is.
Creamed coconut: gemak in een blokje
Voor wie thuis aan de slag wil met santen maar het gemak zoekt, zijn er handige blokken geconcentreerde kokosmelk verkrijgbaar. Deze worden verkocht als creamed coconut of onder de Indonesische naam santen. Ze lijken qua vorm op een pakje boter en zijn lang houdbaar in de koelkast. Een heel blok levert zo’n 1,2 liter (12 dl) kokosmelk op.
Een belangrijk aandachtspunt: eenmaal opgelost in water is de kokosmelk beperkt houdbaar. Het is daarom aan te raden het blok in kleinere porties (bijvoorbeeld in vieren of achten) te verdelen. Zo maak je eenvoudig precies de hoeveelheid santen die je nodig hebt voor je gerecht — zonder verspilling.